Η μετεγκατάσταση της Γηραιάς Ηπείρου από την Κρήτη, όπου την είχε μεταφέρει ο Ζευς, όταν την απήγαγε από τη Φοινίκη, μεταμορφωμένος σε λευκό ταύρο στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο- όπου δίπλα στην είσοδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεσπόζει το γλυπτό με την «Αρπαγή της Ευρώπης» -έκρινε ως επιτακτική ανάγκη την προηγούμενη μετάβαση της από την μυθολογία στη γεωγραφία, την ιστορία και την πολιτική.
Η γενεαλογία της ευρωπαϊκής ιδέας έχει τα σπέρματα της στο ιστορικό σχέδιο, που εξήγγειλε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Robert Schuman σε μια έκτακτη συνέντευξη στις 9 Μαΐου 1950. Αυτός είναι ο λόγος, που ως Hμέρα της Ευρώπης γιορτάζεται η 9η Μαΐου. Το περιεχόμενο του σχεδίου ήταν ότι :«Η γαλλική κυβέρνηση πρότεινε να θέσει το σύνολο της γαλλογερμανικής παραγωγής άνθρακα και χάλυβα υπό μια κοινή ανώτατη αρχή, έναν οργανισμό». Εμπνευστής του σχεδίου ήταν ο Jean Monnet, ο οποίος αποκαλείται ως «πατέρας της Ευρώπης». Η εφαρμογή του σχεδίου αυτού υλοποιήθηκε με την ιδρυτική συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, το 1951.
Το ενοποιητικό εγχείρημα συνεχίστηκε με την δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (1957), το οποίο έλαβε πιο συγκεκριμένη μορφή με την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης (1957) και τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας αργότερα.
Καθοριστική για την ενοποίηση υπήρξε η υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης, το 1986. Κεντρικό της στοιχείο αποτελούσε η δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς με την εξάλειψη όλων των εμποδίων, που περιόριζαν εντός των ορίων της την ελεύθερη μετακίνηση εργαζομένων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων.
Κομβικό σημείο στη διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής πραγματικότητας αποτέλεσε η Συνθήκη του Μάαστριχτ. Κατά κοινή ομολογία, σε μεγάλο βαθμό εξέφρασε την επιθυμία της νεοσύστατης τότε Ευρωπαϊκής Ένωσης να προσδώσει την πιο ουσιαστική της διάσταση στην εσωτερική αγορά, που είχε ήδη φτάσει σε ένα πρώτο στάδιο ωρίμανσης. Έτσι, η συνθήκη που υπογράφηκε το Φεβρουάριο του 1992 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου του 1993 έδωσε το πράσινο φως στα κράτη μέλη να προχωρήσουν στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση.
Επιπλέον, η Συνθήκη του Αμστερντάμ (υπογραφή 2.10.97, έναρξη ισχύος 1.5.99) οδήγησε σε πιο ανθρωπιστική προσέγγιση καθορίζοντας ως κριτήριο ένταξης στην Ένωση τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρόβλεπε τη δυνατότητα δικαστικού ελέγχου από το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της τήρησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ενώ στις 26 Φεβρουαρίου 2001 υπογράφηκε η Συνθήκη της Νίκαιας και τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2003, η οποία έδρασε ως καταλύτης στη νέα διεύρυνση. Κύριος σκοπός της ήταν η μεταρρύθμιση των θεσμικών οργάνων, έτσι ώστε η Ένωση να μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά μετά τη διεύρυνσή της σε 25 κράτη μέλη το 2004 και σε 27 κράτη μέλη το 2007. Η συνθήκη της Νίκαιας, η προηγούμενη συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας έχουν συγχωνευθεί σε μια ενοποιημένη συνθήκη.
Η Συνθήκη της Λισσαβόνας υπογράφηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2007. Ωστόσο, πριν τεθεί σε ισχύ πρέπει να επικυρωθεί και από τα 27 κράτη μέλη, γεγονός που θα ήταν θεμιτό να πραγματοποιηθεί πριν από τις επόμενες εκλογές για το Ευρωκοινοβούλιο τον Ιούνιο του 2009. Οι κύριοι στόχοι της είναι να καταστήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο δημοκρατική, να εκπληρώσει τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά με την υποχρέωση λογοδοσίας, την ευθύτητα, τη διαφάνεια και τη συμμετοχή, καθώς και να καταστήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο αποτελεσματική και ικανή να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες σημερινές προκλήσεις, όπως την κλιματική αλλαγή, την ασφάλεια και την αειφόρο ανάπτυξη.
Έτσι, έθνη με διαφορετική πνευματικότητα και πεποιθήσεις, ιστορία και αντιλήψεις δοκιμάζουν να βρουν ένα κοινό κώδικα επικοινωνίας, να μοιραστούν κοινά όνειρα και να συνεργαστούν για να επιλύσουν κοινά προβλήματα με την δημιουργία μιας υπερεθνικής οντότητας. Το εγχείρημα αυτό αποτελεί, ασφαλώς, ένα εκπληκτικό πολιτικό φαινόμενο για τα χρονικά της ανθρωπότητας.
Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να προάγει την ειρήνη, καθώς και τις αξίες των λαών της, όπως ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η σημαία της είναι χρώματος κυανού, φέρει δε κύκλο δώδεκα χρυσών αστέρων, που συμβολίζει την συμμετρία και την αρτιότητα.
[
Ο ύμνος της προέρχεται από την «Ωδή στη Χαρά» του Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν και το έμβλημα της είναι «Ενωμένη στην πολυμορφία».
Ωστόσο, η απόρριψη της Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Συνθήκης από τους Γάλλους και τους Ολλανδούς δημιούργησε προβληματισμό, καθώς αποκάλυψε την προσήλωση και εμπιστοσύνη των λαών στις κρατικές οντότητες τους, καθώς και την διάχυτη ανησυχία για το μέλλον του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Είναι κοινός τόπος ότι το δημοκρατικό έλλειμμα τρομάζει τους Ευρωπαίους πολίτες, ενώ η γραφειοκρατία των Βρυξελλών τους αποξενώνει, περιπλέκοντας τους σε δαιδαλώδεις μηχανισμούς.
Αδιαμφισβήτητη αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι ο χρόνος θα αποκαλύψει εάν η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, που έχει παρελθόν και παρόν θα ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών και εάν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα θα αποκτήσει εκτός από την οικονομική και νομισματική διάσταση του έναν πιο πολιτικό χαρακτήρα, που θα το καθιστά ισχυρό παράγοντα στην σκακιέρα των διεθνών σχέσεων. Κοινή διαπίστωση, πάντως, αποτελεί το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προέκυψε ως ιστορική αναγκαιότητα σε έναν σπαρασσόμενο από συγκρούσεις ευρωπαϊκό κόσμο.
