ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΓΕΛΟΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΚΑΣΤΡΟΥ .
Εδώ και 4000 χιλιάδες χρόνια πριν εκεί περίπου στο 2000 πχ τα πρώτα φύλα των
Αχαιών εγκαταστάθηκαν στη μεγάλη Αιτωλική πεδιάδα Ο εύφορος αυτός τόπος όμως όπως μας καταμαρτυρούν αρκετά ευρήματα κατοικούνταν απ` την Παλαιολιθική ακόμα εποχή.
Οι Αχαιοί ήταν εκείνοι που μετονόμασαν μια πόλη που υπήρχε κάπου εκεί ανάμεσα
στην σημερινή λίμνη Λυσιμαχεία και τα κοντινά υψώματα του Ζυγού σε Υρία και που ίσως ήταν η αρχαία Ώλενος που ο Όμηρος αναφέρει στην Ιλιάδα.
Αυτοί όμως που επεκράτησαν απ` τα συνεχώς επερχόμενα φύλα στην περιοχή ήταν
οι Αιτωλοί που εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην περιοχή,και κυρίως τα φύλα των
Ευρυτάνων και των Αγραιών. Αν πάρουμε όμως την Αρχαία Ελληνική ιστορία απ` το ξεκίνημα της περίπου το 1100 πχ ιστορικά επιβεβαιωμένος οικισμός στη περιοχή του Αγγελοκάστρου ήταν η πόλη Κωνώπη.
Οι δύό λοιπόν αυτές πόλεις της κεντρικής Αιτωλίας η Υρία και η Κωνώπη ήταν δυναμικά κέντρα στην ακμή της Αιτωλικής Συμπολιτείας και που και τα δύο αυτά
άρρητα μέλη της ακολούθησαν ως το τέλος της συμπολιτείας τη μοίρα της.
Το 300 περίπου πχ όταν οι Αιτωλοί είχαν άριστες σχέσεις με τον Λυσίμαχο
το διάδοχο του Μ. Αλεξάνδρου και βασιλιά της Θράκης στα πλαίσια αυτής της φιλίας
και ίσως κάποιου ανταλλάγματος που η ιστορία δεν έχει καταγράψει, μετονόμασαν προς τιμήν του την μέν πόλη Υρία σε Λυσιμαχεία την δε Κωνώπη σε Αρσινόη το όνομα δηλαδή της γυναίκας του Αρσινόης β’ που αργότερα έγινε βασίλισσα της Αιγύπτου. Παρακμάζουν όμως στο πέρασμα του χρόνου οι δύο πόλεις ακολουθώντας την παρακμή ολόκληρης της Αιτωλικής Συμπολιτείας, και στους επόμενους πρώτους Χριστιανικούς χρόνους σβήνουν τελείως απ’ το χάρτη.
Άπειρες επιδρομές βαρβάρων τούτη την περίοδο, ακόμα και των Ούννων ρημάζουν την περιοχή.
Στη Βυζαντινή πια εποχή το 1200 μχ την βρίσκουμε επαρχία του μεγάλου τότε Δεσποτάτου της Ηπείρου και κάπου εκεί στο 1215 μχ ο Μιχαήλ ο α’ ο Άγγελος
Κομνηνός σ’ ένα στρατηγικής σημασίας λόφο της περιοχής χτίζει ισχυρό Κάστρο
που παίρνει τα’ όνομά του ‘’Αγελόκαστρο’’.
Έτσι ονομάζεται και το χωριό που σιγά-σιγά δημιουργείται κάτω απ’ το κάστρο
και που αργότερα θα γίνει ισχυρό κέντρο της περιοχής την εποχή αυτή μέχρι την πτώση του Κάστρου το 1460 μχ στους Τούρκους. Όλη αυτή όμως την περίοδο και κυρίως απ’ το 1300 μέχρι την τουρκοκρατία ο τόπος θ’ αλλάξει πολλές φορές χέρια κατακτητών
θα περάσει απ’ τους Σέρβους στους Αλβανούς και για καμιά πενηνταριά χρόνια στο
Κάρολο α’ τον Τόκο στους Ενετούς.
Έτσι στην Τουρκοκρατία βρίσκουμε το Αγγελόκαστρο Καζά, (επαρχία δηλαδή) του μεγάλου Κάρλελι της Δυτικής Ελλάδας. και μάλιστα με πολλά δεινά στους δυό
Βενετοτουρκικούς πολέμους το1684 και 1694 .
Στην επανάσταση του 1770 στα Ορλωφικά πρωτοστάτησε στην εξέγερση με τον
οπλαρχηγό του Ξηρομέρου Τσέλιο Γρίβα και τον Αγγελοκαστρίτη Γιώργο Γουλιμή
η Λαχούρη όπου έγραψαν και τον επίλογο αυτής της αποτυχημένης εξέγερσης με τη
μάχη κάτω στον Αι- Λιά που έπεσαν όλοι στην περιοχή που μέχρι σήμερα ονομάζεται Γριβαίικα Κόκαλα.
Αργότερα πέρασε στα χέρια του Αλή Πασά των Ιωαννίνων και στον ιερό αγώνα του
1821 ήταν στο αρματολίκι του Δημήτρη Μακρή πολέμαρχου του Ζυγού, πληρόνοντας βαρύ φόρο αίματος για τη Λευτεριά του Έθνους.
Με την απελευθέρωση που σχηματίσθηκε ο νομός Αιτωλοακαρνανίας ανήκει στην επαρχία Μεσολογγίου και το 1835 που ο νομός ήταν έξη Δήμοι και το1840 που έγιναν τέσσερις ανήκε στο Δήμο Ωλενείας. .Ανεξάρτητη κοινότητα έγινε το 1912 και το 1999
με το σχέδιο Καποδίστριας με τις όμορες κοινότητες Λυσιμαχείας και Κλεισορευμάτων
έδρα του ομώνυμου Δήμου Αγγελοκάστρου.
Κώστας Μπούτιβας.