ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ: ΧΡΥΣΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

«Μες’ ς την καπνίλα
Μια μεγάλη γυναίκα με φόρεμα μαύρο
σαν του λαγού το αίμα, όπου η σπίθα
έγγιζε κ’ εσβενότουνε’ και με φωνή
που μου εφαίνονταν πως νικάει την
ταραχή του πολέμου άρχισε:
Το χάραμα επήρα
του ήλιου το δρόμο,
κρεμώντας τη λύρα
τη δίκαιης τον ώμο.
Κι’ απ’ όπου χαράζει
ως όπου βυθά,
Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον
ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι»
σημείωνε γλαφυρά ο Διονύσιος Σολωμός στο έργο του «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», αναφερόμενος στο Μεσολόγγι.
Η ηρωική έξοδος του Μεσολογγίου αποτελεί ίσως την κορυφαία και την πιο συγκινητική στιγμή του αγώνα της εθνικής μας παλιγγενεσίας, ενώ ήταν η κατάληξη ενός άνισου αγώνα με όρους αριθμητικής σύγκρισης μεταξύ αναρίθμητων Τούρκων και λιγοστών Ελλήνων υπερασπιστών της Ιερής Πόλης.
Στις χρυσές σελίδες της Ιστορίας μας είχαν προηγηθεί δύο μεγάλες πολιορκίες: το 1822 και το 1825, που κατέληξε, έπειτα από ένα χρόνο ασφυκτικού κλοιού στο ιστορικό ολοκαύτωμα της Εξόδου των Ηρώων υπερασπιστών του. Έπειτα από διαδοχικές πολιορκίες, πείνα και κακουχίες, παλεύοντας ηρωικά με τους Τούρκους, οι Ελεύθεροι, στην ψυχή και το πνεύμα, Πολιορκημένοι, στην πραγματικότητα, επιχειρούν στις 10 Απριλίου 1826 την ηρωική τους έξοδο προς την αιωνιότητα. Αυτοί που έμειναν στην πόλη κλείστηκαν στις μπαρουταποθήκες με τον Καψάλη και τον δεσπότη Ιωσήφ Ρωγών και έβαλαν φωτιά στο μπαρούτι, αψηφώντας το θάνατο. Έτσι, ολοκλήρωσαν την θυσία του Μεσολογγίου και την προσφορά προς την πατρίδα, κάνοντας την Ελλάδα να αναγεννηθεί. Η Έξοδος των Μεσολογγιτών, που αντιστάθηκαν ηρωικά προώθησε το ελληνικό ζήτημα όσο καμιά άλλη ελληνική νίκη, καθώς θέρμανε τις καρδιές των πολιτισμένων λαών και ξεσήκωσε μια αληθινή σταυροφορία για την απελευθέρωση. Ενδεικτική του κλίματος της εποχής είναι η φράση : «Δεν μπορώ να παρέμβω. Δυστυχώς, μεσολάβησε το Μεσολόγγι», που απάντησε ο Αυστριακός Καγκελάριος, Μέττερνιχ εκπρόσωπος της Ιερής Συμμαχίας στην απαίτηση των Τούρκων για παρέμβαση εναντίον της Ελλάδος. Το Μεσολόγγι από τότε συμβολίζει την ελευθερία και τον ηρωισμό για τον πληθυσμό της πόλης και αποτέλεσε πηγή έμπνευσης πολλών δημιουργών απ’ όλο τον κόσμο. (Βύρωνας, Γκαίτε, Ουγκώ, Ντελακρουά).
Αναγνωρίζοντας την ανεκτίμητη προσφορά του Μεσολογγίου στον αγώνα των Ελλήνων κατά των Τούρκων το 1821, ειδικότερα την Έξοδο, που έχει μείνει στην Ιστορία ως σύμβολο εθελούσιας θυσίας στο βωμό της ελευθερίας, χαρακτηρίστηκε ως Ιερή Πόλη με το νομοθετικό διάταγμα 645/1937.
Το εθνικό και ιστορικό μας χρέος πηγάζει από το απόμακρο, αλλά και ένδοξο παρελθόν για να εγγυηθεί πως έχει μέλλον. Με σεβασμό στην Ιστορία και ιερή υποχρέωση την συνέχιση της παράδοσης, το Μεσολόγγι- η πόλη σύμβολο της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας, της αυτοδιάθεσης -αποτελεί φωτεινό φάρο για τους λαούς, που τους καθιστά κοινωνούς στα ιδεώδη της. Μοναδική παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές είναι η προάσπιση της ιστορικής μνήμης και η διάδοση των αξιών που πρεσβεύει η πόλη μας.
«Η Ελλάδα στην παγκοσμιοποίηση απαντά με έναν παγκόσμιο θεσμό και μάλιστα το μεγαλύτερο πνευματικό ίδρυμα στον κόσμο. Και το Μεσολόγγι, η ιερή πόλη της ελευθερίας του Νεοελληνισμού, καθίσταται πλέον παγκόσμιο σύμβολο ελευθερίας» σημείωσε ο εμπνευστής και οραματιστής της Διεθνούς Ακαδημίας Ελευθερίας, κ. Γεράσιμος Καζάνας. Η ίδρυση του φορέα αυτού, με έδρα το Μεσολόγγι, υπήρξε καθολική επιθυμία του πολιτικού κόσμου για την δημιουργία ενός διεθνούς πνευματικού ιδρύματος, που βασίζεται στην θεμελιώδη αξία του ανθρώπου, την ελευθερία και ψηφίστηκε ομόφωνα ο ιδρυτικός του νόμος 3113/2003.
«Αν και όλαι οι παραδιδόμεναι εις τας Ακαδημίας της φωτισμένης Ευρώπης επιστήμαι πρέπει να εισαχθώσιν εις τα σχολεία μας η χρησιμοτέρα, αναγκαιοτέρα και προτέρα των άλλων είναι η επιστήμη της ελευθερίας, επειδή χωρίς αυτήν ουδεμίαν αρετή ημπορεί να ενεργήσει ο άνθρωπος» ήταν η πολύτιμη και σοφή παρακαταθήκη που μας άφησε ο δάσκαλος του Γένους, Αδαμάντιος Κοραής» σημείωσε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού, κ. Χρήστος Ζαχόπουλος, κατά την πρώτη συνεδρίαση των ιδρυτικών μελών της Διεθνούς Ακαδημίας Ελευθερίας.
Το αριστίνδην μέλος του φορέα αυτού, κ. Γ. Καζάνας ανέφερε : «Την ελευθερία του πνεύματος καλείται να υπηρετήσει η Διεθνής Ακαδημία με τη διαλεκτική ελευθερία του γίγνεσθαι και τη διαλεκτική ελευθερία του σκέπτεσθαι».
Μάλιστα, με το υπ΄ αριθμό 108/2006 προεδρικό διάταγμα, ΦΕΚ 107/Α’/31.5.2006 με το εύρος των δραστηριοτήτων που προβλέπει, καθιστά τη Διεθνή Ακαδημία μοναδικό ίδρυμα ανάδειξης της ελευθερίας σε όλες τις εκφάνσεις της. Συγκεκριμένα, σκοπός της Ακαδημίας είναι η μελέτη και η έρευνα του φαινομένου της ελευθερίας από θεσμικής, φιλοσοφικής, ιστορικής, επιστημολογικής, κοινωνικής και κάθε άλλης πλευράς, όπως αναφέρεται στο Φύλλο Εφημερίδος της Κυβερνήσεως. Επίσης, στους στόχους της Διεθνούς Ακαδημίας περιλαμβάνεται : Η συνεργασία με Πανεπιστήμια και γενικά με Πνευματικά Ιδρύματα του εσωτερικού και εξωτερικού και η διοργάνωση συνεδρίων, διαλέξεων, σεμιναρίων και πάσης φύσεως επιμορφωτικών εκδηλώσεων για εκπαιδευτικούς, μαθητές, φοιτητές, καθώς και για όλους τους πολίτες. Η δραστηριοποίηση σε εκπαιδευτικούς τομείς στα πλαίσια της εκπαιδευτικής νομοθεσίας και των σκοπών της Διεθνούς Ακαδημίας Ελευθερίας. Η συνεργασία με φιλοσόφους, επιστήμονες και ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών για την προώθηση επιμορφωτικών δράσεων και την διεθνή προβολή της ελευθερίας. Η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, καθώς και με τους αντίστοιχους φορείς των κρατών-μελών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε).
Η δημιουργία μόνιμου συνεδριακού κέντρου, με έμφαση στα συνέδρια που αναφέρονται στην τεράστια εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης και κυρίως στη βιολογία, η οποία συνδέεται με την ελευθερία, την βιοηθική και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η οργάνωση βιβλιοθήκης και η κατάρτιση βιβλιογραφίας με την συγκέντρωση, καταγραφή και κατάταξη κατά ενότητες βιβλίων, περιοδικών και γενικά έντυπου υλικού, που αναφέρονται στην ελευθερία κατά το πέρασμα των αιώνων. Επίσης, η οργάνωση τμημάτων φωνοθήκης, φωτογραφιοθήκης, ταινιοθήκης και έργων τέχνης, με θέμα την ελευθερία. Ψηφιοποιημένο όλο το παραπάνω αναφερόμενο υλικό θα διατίθεται μέσω των σύγχρονων τεχνολογιών της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών (διαδίκτυο, πολυμέσα, κ.λ.π).
Η δημιουργία Διεθνούς Μουσείου Ελευθερίας των Λαών, όπου θα αναδεικνύονται οι ιστορικοί τους αγώνες για την ελευθερία σε συνεργασία με κάθε κράτος. Μάλιστα, για το μουσειακό υλικό, που αναφέρεται στην Ελλάδα δημιουργούνται δύο τμήματα, από τα οποία το ένα σχετίζεται με την Ιστορία των Ελλήνων και το άλλο με την Ιστορία της Ιερής Πόλης της Ελευθερίας, του Μεσολογγίου. Το Μουσείο αυτό με την δημιουργία του αναμένεται να προσελκύσει χιλιάδες επισκέπτες, λειτουργώντας ως μαγνήτης σε πολίτες, που αποζητούν την γνωριμία με την Ιστορία.
Η καθιέρωση Διεθνών Πολιτιστικών και Αθλητικών Εκδηλώσεων, τα «Ελευθέρια», μέσω των οποίων θα αναδεικνύονται οι πολιτιστικές αξίες της ελευθερίας. Η θεσμοθέτηση απονομής Διεθνών Βραβείων Ελευθερίας σε προσωπικότητες της πολιτικής, της φιλοσοφίας, της Ιστορίας και γενικά των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών, καθώς και σε Πανεπιστήμια, Πνευματικά Ιδρύματα και οργανώσεις, που προωθούν την ιδέα της Ελευθερίας.
Επίσης, η χορήγηση υποτροφιών για την προώθηση μελετών, που αναφέρονται στην ελευθερία. Η ανέγερση, μετά από διεθνή διαγωνισμό, αγάλματος της Ελευθερίας στον φυσικό του χώρο, το Μεσολόγγι, που θα κοσμεί την πόλη μας.
Το Πνευματικό αυτό Ίδρυμα είναι μοναδικό, τόσο από άποψη περιεχομένου για την καλλιέργεια της ελευθερίας του πνεύματος, όσο και του εύρους των δραστηριοτήτων του. Η Ιστορία υποκλίνεται στο Μεσολόγγι και το μεγαλόπνοο σχέδιο της δημιουργίας της Διεθνούς Ακαδημίας Ελευθερίας δεν θα πρέπει να βαλτώσει, εξαιτίας πρακτικών δυσκολιών, όπως η εύρεση κατάλληλης στέγης για τον παγκόσμιο βεληνεκούς φορέα. Εξάλλου, ο έμπρακτος σεβασμός στην ιστορική διαδρομή μας επιβάλλει την δραστηριοποίηση της Ακαδημίας σε έναν καλαίσθητο και λειτουργικό χώρο, είτε πρόκειται για το παλιό νοσοκομείο Χατζηκώστα, που ανήκει στο υπουργείο Υγείας, είτε για όποιον άλλο χώρο τελικά επιλεγεί. Η πολιτεία έχει το χρέος να εξασφαλίσει συνθήκες, που θα επιτρέπουν στην Ακαδημία να συνεχίσει απρόσκοπτα την εξαιρετικά σημαντική αποστολή της. Ο πνευματικός αυτός φορέας μπορεί να λειτουργήσει ως κιβωτός διάσωσης των ιδεωδών που περικλείει ο ελληνισμός και συνάμα να προσδώσει οικουμενική διάσταση στη δράση του. Μάλιστα, η ύπαρξη του σηματοδοτεί ένα κεφάλαιο για το Μεσολόγγι και έναν αξιοσέβαστο πρεσβευτή μας στο εξωτερικό. Άλλωστε, με κινητήριο μοχλό την Ακαδημία μπορεί να διασφαλιστεί η ανάπτυξη της περιοχής δια μέσου της διεθνούς προβολής, με αντικειμενικό σκοπό την μεταλαμπάδευση των ιδεών, που αποτελεί την πολύτιμη κληρονομιά μας, την οποία πρέπει να αντιμετωπίζουμε με δόξα και τιμή. Έτσι, το άστρο του Μεσολογγίου, που έλαμψε ως έδρα της Ακαδημίας, θα αποκτήσει το κύρος και την αξία, που δικαιωματικά του ανήκει.
Επιπλέον, η δημιουργία Μουσείου Εικονικής Πραγματικότητας στην Ιερή Πόλη, για την οποία έχει, ήδη, δεσμευτεί η πολιτεία, που θα αναπαριστά με σύγχρονα μέσα την ηρωική έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων, θα είναι η αποτίμηση ενός ελάχιστου φόρου τιμής προς τους Εξοδίτες. Το πολιτιστικό τρίγωνο : «Δελφοί, Μεσολόγγι, Ολυμπία» θα αναδείξει την ιστορική μορφή της Ελλάδος και αναμένεται να μαγνητίσει χιλιάδες επισκέπτες από κάθε γωνιά της γης, ενισχύοντας σημαντικά τον τουρισμό μας. Υπηρετώντας αυτή την λογική και οδεύοντας προς την σωστή κατεύθυνση, πραγματοποιήθηκε το 5ο Διεθνές Φοιτητικό Βυρωνικό Συνέδριο, με θέμα : «Βύρων, Ανθρωπισμός, Φιλελευθερισμός, Φιλελληνισμός», που οργανώθηκε με απόλυτη επιτυχία στην πόλη μας από την Βυρωνική Εταιρεία Μεσολογγίου, υπό την αιγίδα του Δήμου μας, με την συμμετοχή μεταπτυχιακών φοιτητών από δεκατρία Πανεπιστήμια των χωρών ΗΠΑ, Ιρλανδία, Μ. Βρετανία, Τσεχία, Λιβάνου, Καποδιστριακού Αθηνών και Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Εν τω μεταξύ, η πρόταση για διεθνοποίηση των Εορτών Εξόδου αποκτά συνεχώς έδαφος και είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι φέτος για πρώτη φορά η υφήλιος τίμησε την ηρωική έξοδο και εισακούστηκε ο εθνικός μας ύμνος στα πέρατα της γης. Η πραγματοποίηση εκδηλώσεων (ομιλιών, αναπαραστάσεων της Εξόδου) σε πόλεις, όπως το Γουέλιγκτον, το Ντιτρόιτ, η Ν. Υόρκη, το Τορόντο, που συντελέστηκε υπό την καθοδήγηση του προέδρου των απανταχού Ρουμελιωτών, κ. Αθανάσιου Τρίτσα, θα πρέπει να έχει συνέχεια, με σκοπό να ενδυναμώσει τους ήδη ισχυρούς δεσμούς της χώρας με τον απόδημο ελληνισμό.
Αυτονόητο είναι ότι οι Εορτές Εξόδου θα πρέπει να τεθούν υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, προσδίδοντας το κύρος που τους αρμόζει και επιλύοντας με τρόπο οριστικό και αμετάκλητο το θέμα της χρηματοδότησης και απαλλάσσοντας τους ιθύνοντες από το μόνιμο άγχος για την εξεύρεση πόρων. Μάλιστα, η κάλυψη των δαπανών των Εορτών Εξόδων 2007 από το πρόγραμμα Θησέας δεν αποτελεί πανάκεια. Άλλωστε, εάν επιβαρυνθεί η πολιτεία το κόστος αυτό, οι πανηγυρικοί της ημέρας των πολιτικών θα αποκτήσουν αυξημένη βαρύτητα και σημασία, υπογραμμίζοντας την αλληλουχία μεταξύ λόγων και έργων.
Το όραμα του Μεσολογγίου επιβάλλεται να μείνει ζωντανό και το ιδεώδες αναλλοίωτο από τη φθορά του χρόνου. Η Ιστορία χωρίς το Μεσολόγγι και η ανθρωπότητα χωρίς Γιορτές Εξόδου οδηγεί σε πνευματικό και πολιτιστικό αδιέξοδο και μαρασμό.
Η επιστροφή της Εικόνας της Εξόδου, με πομπή από τον Κήπο των Ηρώων στην αίθουσα τελετών του Μουσείου Ιστορίας & Τέχνης και η υποστολή της Σημαίας στην πλατεία Μάρκου Μπότσαρη & της Εξόδου του Μεσολογγίου είναι η πιο συγκινητική, μα συνάμα λιτή και σεμνή τελετή στις Εορτές Εξόδου, καθώς ανανεώνει το ραντεβού με την Ιστορία. Περήφανο, αγέρωχο, μοναχικό, σκεπτόμενο, επιβλητικό το Μεσολόγγι προκαλεί την υπέρβαση από την καθημερινότητα, την μιζέρια, το γκρίζο και σπεύδει να συναντήσει τους ήρωες της Ιστορίας.
Το εθνικό και ανθρωπιστικό μήνυμα της Εξόδου ας αποτελέσει οδηγό για την καθημερινή μας ζωή. Εξάλλου, η προσήλωση στο χρέος της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας καταξιώνει τον άνθρωπο ως ανώτερη ύπαρξη, επιβεβαιώνοντας το κοινό του βάθος και την δυνατότητα για προσέγγιση της αυτοσυνειδησίας.
Έτσι, το Μεσολόγγι θα καταστεί ιερός τόπος προσκυνήματος της ελευθερίας στη γη του λίκνου της δημοκρατίας και του πολιτισμού. Το «αλωνάκι της ψυχής μας», εκτός από το ένδοξο παρελθόν που έχει κληρονομήσει, θα «απαιτήσει» ένα λαμπρό μέλλον, που το δικαιούται. Σ΄ αντίθετη περίπτωση θα είμαστε υπόλογοι απέναντι στην Ιστορία, στους προγόνους μας, στις επερχόμενες γενεές και κυρίως στη συνείδηση μας. Η φράση «Κλείσε στην ψυχή σου την Ελλάδα και θα νοιώσεις μέσα σου κάθε είδους μεγαλείο», που διετύπωσε ο Διονύσιος Σολωμός πρέπει να συντροφεύει την σκέψη μας και να οδηγεί τις πράξεις μας και η πρωτεύουσα του Νομού μας δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα αυτόν, που αποτελεί αδιαμφισβήτητη αλήθεια.